Մերնեպթահի սալաքար
Նկարագրություն
Մերնեպտահի սալիկը, որը հայտնի է նաև որպես Իսրայելի սալիկ կամ Մերնեպտահի հաղթանակի սալիկ, Մերնեպտահի՝ Հին Եգիպտոսում թագավորած փարավոնի արձանագրությունն է, ով իշխել է մ.թ.ա. 1213-ից 1203 թվականներին։ Այն հայտնաբերվել է Ֆլինդերս Պետրիի կողմից Թեբեում 1896 թվականին և այժմ պահվում է Կահիրեի Եգիպտական թանգարանում։
Տեքստը հիմնականում Մերնեպտահի հաղթանակի մասին է հին լիբիացիների և նրանց դաշնակիցների նկատմամբ, սակայն 28 տողերից վերջին երեքը վերաբերում են Քանանում անցկացված առանձին արշավի, որը այն ժամանակ Եգիպտոսի կայսերական տիրույթների մաս էր կազմում։ Այն երբեմն կոչվում է «Իսրայելի սալիկ», քանի որ գիտնականների մեծամասնությունը 27-րդ տողում հիերոգլիֆների մի խումբ թարգմանում է որպես «Իսրայել»։ Առաջարկվել են այլընտրանքային թարգմանություններ, սակայն դրանք լայնորեն չեն ընդունվել։
Սալիկը ներկայացնում է Իսրայելի մասին ամենավաղ տեքստային հիշատակումը և հին Եգիպտոսից միակ հիշատակումը։ Այն երկաթի դարաշրջանից հայտնի չորս արձանագրություններից մեկն է, որոնք թվագրվում են այն ժամանակաշրջանին և հիշատակում են հին Իսրայելը անունով, մյուսները լինելով Մեշայի սալիկը, Թել Դանի սալիկը և Քուրխի մոնոլիտները։ Հետևաբար, ոմանք Մերնեպտահի սալիկը համարում են Պետրիի ամենահայտնի հայտնագործությունը, մի կարծիք, որի հետ Պետրին ինքը համաձայն էր։
Վիքիպեդիա